Gümüşhane Gezi Rehberi
Gümüşhane Gezi Rehberi

Gümüşhane Gezi Rehberi

Doğu Karadeniz Bölümü’nün iç kısmında, denize 100 kilometre uzaklıkta yer alan Gümüşhane; doğuda Bayburt, batıda Giresun, kuzeyde Trabzon, güneyde ise Erzincan illeri ile komşudur. Deniz seviyesinden ortalama bin 200 metre yüksekliğe sahip olan kent, Harşit Çayı’nın iki yakasında vadi boyunca uzanmaktadır. Gümüşhane’deki en yüksek tepe 3 bin 331 metre yüksekliğe sahip Abdal Musa Tepesi’dir. Merkez ilçesiyle birlikte toplam altı ilçeye sahip olan Gümüşhane, tarihi oldukça eskilere dayanan bir yerleşim yeridir. Arkeolojik kazılardan elde edilen veriler, Milattan Önce 3000 ile 2000 yılları arasına dayanan ilk Tunç Çağı’ndan bu yana bölgede insan yaşamına işaret etmektedir. Coğrafi konumu nedeniyle tarihsel olaylarda sürekli tampon bölge olan Gümüşhane, mimari yapıların çoğunu bugünlere ulaştıramamıştır. Gümüşhane’nin adını aldığı zengin gümüş yatakları, Asur koloni dönemindeki yoğun çıkarmalar nedeniyle büyük oranda tükenmiştir. Doğal güzellikleri ve varlığını sürdürmeyi başaran tarihi yapılarıyla Karadeniz’in en güzel illeri arasında bulunan Gümüşhane, gezilebilecek çok sayıda yere sahiptir.


Gümüşhane’ye nasıl gidilir?

Gümüşhane’de havalimanı olmaması nedeniyle havayolu ulaşımı 100 kilometre mesafede olan Trabzon üzerinden sağlanabilmektedir. Karayolu ulaşımı konusunda pek çok seçeneğe sahip olan Gümüşhane’ye otobüs seferleri mevcuttur. Türkiye’nin her yerinden toplu ulaşım yoluyla kente gelmek mümkündür. Şehir merkezinde bulunan otogardan kent için araçlarla istenilen yere gidilebilmektedir. Demiryolu ulaşımına da sahip olmayan Gümüşhane’ye en yakın deniz limanı ise Trabzon Limanı’dır. Özel araçla Gümüşhane’ye ulaşmak oldukça kolaydır. Düzgün kara yollarına sahip olan kente, Trabzon’dan 100, Erzincan’dan 131, Bayburt’tan 78, Erzurum’dan 202, Ankara’dan 773 kilometre yol kat edilerek ulaşılabilir.


Gümüşhane Doğa Sporları
Gümüşhane Doğa Sporları

Gümüşhane’de doğa sporları

Yaylaları, gölleri ve ormanlarıyla Türkiye’nin en güzel illeri arasında yer alan Gümüşhane, bu güzellikleri doğa sporlarına kazandırmak için önemli adımlar atmıştır. Bölgede doğayla baş başa yürüyüş yapmak, tırmanış, dağcılık, kayak, piknik ve kamp için elverişli pek çok yer mevcuttur. Bunların başında gelen Zigana Turizm Merkezi, Torul ilçesinde bulunmaktadır. Şehir merkezine 45 kilometre mesafede yer alan bu merkez, kış ve kayak turizminde bölgeye hizmet veren tek yerdir. Ayrıca yine Torul ilçesinin Zigana köyünde yer alan Limni Gölü de muhteşem manzarası ve doğal ortamıyla piknik ve kamp için uygundur. Doğa yürüyüşleri için yaylaları tercih edenler için ise Gümüşhane adeta bir cennettir. Kürtün’ün Süme köyündeki Kadırga Yaylası, Temmuz ayının üçüncü haftasında yayla şenliklerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu şenlikler kapsamında organize edilen spor etkinlikleri katılımcılar tarafından yoğun ilgi görmektedir. Ayrıca Özkürtün beldesinde bulunan Erikbeli Yaylası, Söğüteli köyündeki Kazıkbeli Yaylası ve Yağmurdere bucağında yer alan Taşköprü Yaylası da Gümüşhane’nin doğa sporları için en çok tercih edilen yerleri arasındadır.

Gümüşhane Gezilecek Yerler
Gümüşhane Gezilecek Yerler

Gümüşhane’de gezilecek yerler

Satala Antik Kenti

Kelkit ilçesine bağlı Sadak Köyü sınırlarında bulunan Satala (Sadak) Antik Kenti, ilçe merkezine 28, kent merkezine ise 99 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Roma imparatorluğu’nun doğudaki en büyük karargâhı olan Satala, 15. Lejyon’un (Lego Apollinares) karargah kurduğu yerdir. Tarih boyunca Asur, Makedonya, Roma, Bizans kontrolünde kalan antik kentte, Jüstinyen ve Heraklios döneminde büyük yapılar inşa edilmiştir. 15’inci yüzyılda kente su getirmek için inşa edilen su kemerinden iki göz bugüne kadar ayakta kalabilmiştir.


Krom Şehri

Kent merkezinin 36 kilometre uzağındaki Yağlıdere köyünde yer alan Krom Şehri, 2010 yılından beri Arkeolojik Sit Alanı’dır. Maden kaynakları açısından zengin olan Krom Vadisi, yüzyıllar boyunca binlerce kişiye ev sahipliği yapmıştır. Burada 15 adet kilise ve şapel yer almaktadır. Ayrıca bir kemer köprü ve Nanak köyünde surları kısmen ayakta olan bir kale de mevcuttur. Rumlardan kalan taş evlerin halen varlığını sürdürdüğü bölgede, görülmesi gereken yerlerden biri de tarihi değirmendir.


Santa Harabeleri

Santa Harabeleri, Gümüşhane kent merkezine 72 kilometre uzaklıkta bulunan Dumanlı köyündedir. Rumların 17’nci yüzyılda kurduğu bu yerleşim; dini, ticari ve kültürel bakımdan önem taşımaktadır. Ayrıca Rum çetelerince sığınak olarak da kullanılan Santa; bugün Binatlı, Piştovlu, Terzili, İşhanlı, Zurnacili, Çakallı ve Çinganli olmak üzere yedi mahalle ile 300 civarında evden meydana gelmektedir. Her mahallede taş evlerin yanı sıra tarihi bir kilise ve çeşme de bulunmaktadır.


İmera Manastırı

Gümüşhane merkezine bağlı Olucak köyünde bulunan İmera Manastırı, kent merkezine 38 kilometre uzaklıktadır. Bugüne ulaşmayı başaran en sağlam yapılardan biri olan manastır, yazıtında belirtildiğine göre 1350 yılında inşa edilmiştir. Köyün üst tarafında geniş bir alana yapılan dikdörtgen planlı bu yapının şapeli ile kimi bölümleri bugüne kadar sağlam olarak gelmiştir. Duvarlarla çevrili olan manastırın yakınında ise rahiplerin kaldığı konutlar mevcuttur.


Canca Kalesi

Kent merkezine sekiz kilometre uzaklıkta bulunan Canca Kalesi, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde de geçmektedir. Trabzon’un 1461 yılında fethedilişi sırasında, kralın kızının önce bu kaleye sığındığı, ardından da intihar ettiği rivayet edilmektedir. Batı tarafından girişi bulunan kale, doğu batı yönünde art arda üç bölümden oluşmaktadır. Kalenin çevresi bir buçuk metre kalınlığındaki burçlarla güçlendirilmiştir.


Kov Kalesi

Merkeze bağlı Esenyurt (Kov) köyü içinde bulunan ve kent merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunan Kov Kalesi, 2007 yılında restore edilmiştir. Doğu Karadeniz Bölümü’nün bugün halen ayakta duran en görkemli kalesi olan Kov’un 1361’de III. Aleksios tarafından yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Selçuklu Dönemi’nde kullanılan kale, 130 metre yüksekliğindeki bir kaya üzerine yapılmıştır. Dikdörtgen planlı kalenin duvarları köşelidir ve yuvarlak, düzgün burçlarla desteklenmiştir. Dış ve iç kaleden meydana gelen Kov’da mutfak ve sarnıç gibi bölümler de mevcuttur.


Keçikale

Gümüşhane Bayburt kara yolunun kenarında bulunan Keçikale, kent merkezine 20 kilometre uzaklıktadır. Sarp bir kayalık üzerinde yapılan kale, 5 ila 15 metre yüksekliğindeki duvarlara sahiptir. Güney ve güney bölümlerinde depolar ile su sarnıcı yer alan kalenin boyutları ise 78 metreye 27 metredir.


Sarıçiçek Köy Odaları

Kent merkezine 38 kilometre uzaklıkta bulunan Sarıçiçek köyünde görülmesi gereken köy odaları vardır. Köyde yaşamış olan Hacı Ömer Ağa tarafından 1870’li yıllarda inşa ettirilen Sarıçiçek Köy Odaları, erken Türk mimarisi örnekleri arasındadır. Odalardaki işlemelerde zengin motifler dikkat çekerken, kullanılan renklerin canlılığıyla süslemelerin uyumu oldukça başarılı bir bütünlük sergilemektedir. Ayrıca ahşap işlemeler ile dekorların birbirine monte edilmesi sırasında çivi kullanılmamıştır.


Karaca Mağarası

Gümüşhane merkezine 17 kilometre uzaklıkta bulunan Karaca Mağarası, deniz seviyesinden bin 550 metre yükseklikte yer almaktadır. Uzunluğu 105 metre olan mağaranın yüksekliği 18 metre, iç alanı ise bin 500 metrekaredir. Doğal klima özelliği taşıyan havası nedeniyle özellikle astımlı hastalar tarafından tercih edilmektedir.


Örümcek Ormanları

Gümüşhane’nin Kürtün ilçesinde bulunan Örümcek Ormanları, yaklaşık 62 metre yükseklikleriyle Avrupa’nın en yüksek köknarlarına ve 58 metreye yakın uzunluklarıyla Türkiye’nin en uzun ladinlerine ev sahipliği yapmaktadır. Bitki örtüsü oldukça sık olduğu için Örümcek Ormanları adını alan bölge; harika şelaleleri, tertemiz havası ve eşsiz manzarasıyla görülmesi gereken yerlerden biridir.


Tomara Şelalesi

Şiran ilçesinin Seydibaba köyünde yer alan Tomara Şelalesi, kent merkezine 130 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Kırk farklı yerden çıkan su kaynağı ile eşsiz bir özelliğe sahip şelale, 25 metre yükseklikten dökülmektedir. Şelalenin yanı sıra çevredeki zengin flora da nefis bir manzara sunmaktadır.


Zigana Turizm Merkezi

Torul ilçesinde yer alan Zigana Turizm Merkezi, kent merkezine 45 kilometre uzaklıktadır. Kış ve kayak turizminde bölgeye hizmet veren tek merkez olan Zigana Turizm Merkezi’nde; saatte bin kişi taşıma kapasiteli, 800 metre uzunluğa sahip teleski hattı vardır. Ayrıca iki tane de saatte 400 kişi taşıyabilen 200 metre boyunda Baby lift mevcuttur.


Limni Gölü

Torul’a bağlı Zigana köyünde bulunan Limni Gölü; kent merkezine 45, Zigana Turizm Merkezi’ne 5 kilometre uzaklıktadır. Güzel manzarası ve doğal ortamıyla piknik ve kamp için oldukça uygun olan göl ve çevresinde çeşitli sosyal tesisler bulunmaktadır. Ladin ve sarıçam ağaçlarıyla kaplı bölgede; tilki, ayı, karaca ve ceylan gibi yaban hayvanları görmek de olasıdır.


Artabel Gölleri Tabiat Parkı

Gümüşhane şehir merkezine 80 kilometre uzaklıkta yer alan Artabel Gölleri Tabiat Parkı, jeolojik özelliklerinin yanı sıra flora ve faunasıyla oldukça zengindir. İki farklı jeolojik zaman diliminde meydana gelen volkanik aktiviteyle oluşan bölgede 18 tane krater gölü vardır. Şelaleleri ve doğal bitki örtüsüyle de insanı dinlendiren bu parkı ziyaret etmenizi öneririz.


Gümüşhane Yaylaları

Çok sayıda yaylaya sahip olan Gümüşhane’de, bunların en çok ilgi çekeni Kürtün’ün Süme köyünde bulunan Kadırga Yaylası’dır. Yayla, şehir merkezine 65 kilometre uzaklıktadır. Elektrik ve telefon hizmetleri bulunan yaylada; ayrıca otel, lokanta, kahve, bakkal ve manav gibi mekanlar da mevcuttur. Çevredeki yaylaların merkezi konusunda olan Kadırga Yaylası, her yıl Temmuz ayının 3’üncü haftasında başlayan yayla şenliklerine ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Kürtün’ün Özkürtün beldesinde yer alan Erikbeli Yaylası, Kürtün’ün Söğüteli köyünde bulunan Kazıkbeli Yaylası ve Yağmurdere bucağı Dumanlı köyündeki Taşköprü Yaylası da turizmde öne çıkan doğa güzellikleri arasındadır.


Gümüşhane Konakları

Gümüşhane’de gezilmesi gereken yerlerden biri de özgün mimarisiyle dikkat çeken eski konaklardır. Türk konut mimarisinin birer örneğini sunan Gümüşhane Konakları, sanatsal birer yapı olarak öne çıkmaktadır. Kültür ve geleneklerin etkilerini de yansıtan bu konaklar; geniş bir bahçe içinde, iki ve üç katlı olarak inşa edilmiştir. Yapımında ise yerel taşlar, kerpiç ve ahşap malzemeler kullanılmıştır.


Süleymaniye Mahallesi

Günümüzün kent merkezi olan Süleymaniye Mahallesi, zengin tarihi özellikleriyle gezilmesi gereken bir yerdir. Geçmişi 13’üncü yüzyıldan önceye dayanan mahalle, Gümüşhane’nin Osmanlı topraklarına katılmasının ardından gümüş madenlerinin işletilmesiyle öne çıkmıştır. Türk, Ermeni ve Rumların bir arada barış içinde yaşadıkları bu mahallede; tarihi kilise, cami, han, köprü ve dükkan gibi çok sayıda önemli değer mevcuttur.


Gümüşhane yemek kültürü

Karadeniz mutfağının özelliklerini taşıyan Gümüşhane, aynı zamanda kendine özgü lezzetleri de barındırmaktadır. Ağırlıklı olarak hamur işi ve sebzelerin öne çıktığı kent mutfağında; fırın erişte, mantı çorbası, siron, lemis, fasulye bulgurlusu, ıspanak ve pazı gibi yemekler meşhurdur. Dut pekmezi, kuşburnu marmeladı, kömbe ve pestili de ünlü olan Gümüşhane’de kebaplar da oldukça lezzetlidir. Kentte bulunan çok sayıda restoranda yerel mutfağın lezzetlerini tatmak mümkündür. Bu restoranlar arasında öne çıkan Özdenoğlu Konağı, tarihi bir yapı olmasının yanı sıra yöresel lezzetleriyle de yoğun ilgi çekmektedir.

Gümüşhane Gece Hayatı
Gümüşhane Gece Hayatı

Gümüşhane’de gece hayatı

Gece hayatı konusunda henüz yeni yeni gelişen Gümüşhane, canlı müzik mekanlarının yanı sıra bolca kafe ve az sayıdaki eğlence mekanı ile dikkat çekmektedir. Şehirde öne çıkan içkili mekan Harşit Bar’dır. Ayrıca Günbatur köyü yolu üzerindeki Cafe Tuanna ve üniversite kampusu karşısındaki Köprü Cafe özellikle gençlerin tercih ettiği mekanlar arasındadır.