Artvin Gezi Rehberi
Artvin Gezi Rehberi

Çoruh Nehri, dik yamaçlı vadileri, ormanları, 3 bin 900 metreye kadar yükselen dağları, krater gölleri, yeşil yaylaları ve tarihi eserleriyle göz kamaştıran bir il olan Artvin, Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz bölümünde yer alır. Doğu ve güneydoğuda Ardahan, güneyde Erzurum, batıda Rize illeri ve kuzeyde ise Gürcistan ülkesi ile komşu olan Artvin, yüzde 95’i ormanlarla kaplı bir doğa harikasıdır. Yüzölçümü 7 bin 436 kilometrekare olan Artvin, sahip olduğu farklı rakım özelliklerinden dolayı sert ve Doğu Karadeniz iklimi özelliklerine sahiptir. Nemli ve yarı nemli, kış ayları serin, yaz ayları ılık, denizin etkisine yakın bir iklime sahip olan ilde, sahilden iç bölgelere girildikçe yağış miktarında azalma görülür.


119 endemik türüyle Artvin, bir bitki cenneti…

Dağlık ve engebeli bir yapıya sahip olan Artvin, yüzde 95’i ormanlarla kaplı bir ildir. Ormanlarında ağırlıklı olarak ladin, sarıçam, köknar, meşe, kayın, kestane, kızılağaç bulunan ilde; ıhlamur, akça ağaç, gürgen, dişbudak, üvez, kavak, ceviz, karaağaç, söğüt, şimşir, ardıç gibi çok sayıda ağaç türü vardır. Endemik türlerin çeşitliliği açısından da Türkiye’nin öne çıkan illerinden olan Artvin’in sahip olduğu toplam bin 268 tür bitkiden 119 tanesi endemiktir. Türkiye florasının 10 bin tür civarında olduğu düşünüldüğünde, bu türlerin yüzde 13’lük kısmının Artvin’de olması ilin önemini daha iyi göstermektedir. Ülke genelindeki 2 bin 700 endemik türün yüzde 4.4’ü de Artvin’de yetişmektedir.


Fauna bakımından da oldukça zengin olan Artvin, 281 kuş türü ve 46 memeli türüyle Türkiye’nin önde gelen illerindendir. Bozayı, yaban domuzu, çakal, kurt, tilki, yaban kedisi, vaşak, su samuru, kaya sansarı, porsuk, ağaç sansarı gibi memeli türlerine sahip olan ilde, yaban domuzu oldukça yaygındır. Hem karada, hem de suda yaşayabilen türler bakımından da dikkat çeken Artvin, Çoruh Vadisi’nde biri bölgeye özgü olan Çoruh engereği olmak üzere, minimum üç tane engerek yılanı türüne sahiptir. Bu üç türden Kafkas engereği ve Çoruh engereğinin soyu tükenme tehlikesi altındadır. Aynı zamanda birçok kelebek türüne de sahip olan ilde, ayrıca nesli tükenme tehdidi atında olan kızıl akbabalar da vardır. Çoruh Nehri çevresinde; boz ayı, çengel boynuzlu keçi, dağ keçisi, yaban domuzu, çakal, tilki, sansar, kurt, porsuk, su samuru, keklik, tavşan, yaban tavuğu, yaban ördeği, çulluk, sarıasma, kumru, karabaşlı iskete, ardıç kuşu, ağaçkakan ve güvercin gibi türler de bolca bulunmaktadır. Kuş göçleri açısından da konumu dikkat çeken Artvin’de, bölgedeki iki önemli kuş alanından biri yer almaktadır.


Her biri doğa harikası olan Artvin’in ilçeleri…

Ardanuç

Kuzeyinde Şavşat, güneyinde Yusufeli ve Erzurum’un Olur ilçeleri, doğusunda Ardahan, batısında da Artvin merkez ile çevrili olan Ardanuç ilçesi, 989 kilometrekare yüzölçümüne sahiptir. Kırık bir arazi yapısı olan ilçenin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 500 metredir ve ilçede tipik karasal iklim görülür. Kürdevan Yanlızçam ve Horosan dağları ile çevrili olan ilçe merkezinden Bulanık, Horhot, Ekşinar ırmakları ile Güleş deresi tarafından beslenen Ardanuç Deresi geçer. Ardanuç’un yüzde 32’si orman, yüzde 8’i çayır ve mera, yüzde 56’sı da tarıma elverişsiz araziden meydana gelip, tarıma elverişli toprak oranı ilçenin yüzde 11’lik kısmını teşkil eder. Artvin kent merkezine uzaklığı 39 kilometre olan ilçe, 49 köy ve bir merkez belediyeye sahiptir.


Arhavi

Doğu Karadeniz Dağları’nın kuzeyinde yer alan Arhavi ilçesi; kuzeyinde Karadeniz, batısında Rize’nin Fındıklı ilçesi, doğusunda Hopa, güneyinde kısmen Murgul ve Yusufeli ile komşudur. Kamilet ve Derecik isimli iki vadi üzerinde bulunan ilçenin yüzölçümü 314 kilometrekaredir. Arazisi genel olarak engebeli ve dağlık olan ilçe, merkezde ise tarım için uygun bir arazi yapısı gösterir. Bölgenin tipik dağlık yapısının görüldüğü Arhavi’de, 3 bin metreye yaklaşan zirvelere sahip olan dağlar vardır. 35 kilometreye yakın Arhavi deresi tek ırmaktır. Yaylalarında Nogadid, Sarıgöl, Alacagöl, Büyük Agara ve Küçük Agara gibi çok sayıda buzul gölü bulunan ilçede, tipik Doğu Karadeniz iklimi görülür. Çay, fındık, mısır ve turunçgiller için iklim oldukça uygundur.


Borçka

Artvin şehir merkezi ve Hopa arasında bulunan Borçka ilçesi, il merkezine 30, Hopa’ya ise 36 kilometre uzaklıkta yer alır. 36 köye sahip olan ilçenin deniz seviyesinden yüksekliği 125 metre civarındadır. Yüzölçümü 762 kilometrekare olan Borçka, topraklarının tamamına yakını dağlarla ve ormanlarla kaplı bir doğa harikasıdır. Camili-Maçahel Vadisi’ndeki ormanlarda göz kamaştıran, anıt gibi ağaçlar dikkat çeker. Borçka’da fazla yaygın olmasa da çay ve fındık yetiştirilir.


Hopa

Karadeniz Bölgesi’nin doğu bölümünde bulunan Hopa ilçesi, doğuda Gürcistan, batıda Arhavi, güneyde Borçka ve kuzeyde de Karadeniz ile komşudur. Sarp Sınır Kapısı’na 18, Artvin şehir merkezine ise 64 kilometre mesafede bulunan ilçe, Rize-Trabzon-Artvin-Ardahan-Kars-Erzurum ve Gürcistan’ı bağlayan uluslararası karayolunun üzerindeki kavşak konumunda olması nedeniyle önemli bir yere sahiptir. Yüzölçümü 289 kilometrekare olan ilçe, Artvin’in en küçük ilçesidir. Kıyısında olduğu Karadeniz ile doğusundaki Balıklı Dağı’nın etkisinde olan iklimiyle Türkiye’nin 2 bin milimetre üzerinde yağış alan nadir yerlerinden biridir.


Murgul

Artvin şehir merkezinden uzaklığı 48 kilometre olan Murgul ilçesi, 406 kilometrekare yüzölçümüyle dağlık bir yapıya sahiptir. Doğuda Artvin şehir merkezi, batıda Arhavi, kuzeyde Borçka ve güneyde ise Yusufeli ilçeleriyle komşu olan Murgul’un yarısı ormanlarla kalplı olup, geri kalan yüzde 45’i çayır, mera, kayalık, taşlık ve yüzde 5’i de tarım alanı olarak değerlendirilmektedir. Biri merkez, diğeri Damar olmak üzere iki belediye ve 10 köye sahip olan ilçede, yurttaşlar daha çok Damar’daki bakır fabrikasında çalışarak geçimini sağlamaktadır. Tarım, hayvancılık ve ormancılığın da geçim kaynağı olduğu Murgul’da, hakim olan iklim tipik Karadeniz iklimidir.


Şavşat

Doğusunda Ardahan kent merkezi ve Hanak, kuzeydoğusunda Posof, güneyinde ve güneybatısında Ardanuç, batısında Artvin kent merkezi ve Borçka, kuzeyinde de Gürcistan ile komşu olan Şavşat ilçesi, bin 317 kilometrekarelik dağlık ve engebeli bir arazi sahiptir. 3 bin 537 metreye kadar yüksekliğe ulaşan Karçkal Dağları, ilçenin batı ve kuzeybatı yönünde sınırı oluşturur. Deniz seviyesinden yüksekliği en az 950 metre olan ilçede, en yüksek nokta ise bin 800 metreye sahiptir. Türkiye’nin en güzel ilçelerinden biri olan Şavşat, akarsu yönünden zengin bir ilçe olup, aynı zamanda çok sayıda buzul gölüne sahiptir.


Yusufeli

Engebeli bir yapıya sahip olan Yusufeli ilçesi, ağırlıklı olarak Çoruh nehri ile kolları etrafına kurulmuş olan yerleşim yerlerine sahiptir. Artvin şehir merkezine 100 kilometre uzaklıkta bulunan ilçenin, deniz seviyesinden 560 metre yüksekliği ve 2 bin 327 kilometrekare yüzölçümü mevcuttur. Doğuda Erzurum’un Olur ve Oltu ilçeleri, güneyde Erzurum’un Uzundere ve İspir ilçeleri, batıda Rize’nin Ardeşen ve kuzeyde de Artvin’in Arhavi, Borçka, Murgul ve Rize’nin Fındıklı ilçeleri ile komşu olan Yusufeli, yaz aylarında sıcak ve kurak, kış aylarında ise ılık ve yağışlı bir iklim yaşar. İlçede çevre yerleşim birimlerinden farklı olarak zeytin, incir, nar ve çeltik gibi ürünler de yetiştirilir.


Artvin’e nasıl gidebilirsiniz?

Karayolu

Artvin’in çevre illerle ve büyükşehirlerle karayolu ulaşım imkanları gelişmiştir. İl merkezinde bulunan otobüs terminalinde faaliyet gösteren firmalar aracılığıyla hem ilçelere hem de çevre illere ve İstanbul, Ankara gibi büyük kentlere ulaşılabilir. Ankara’ya 980, İstanbul’a bin 300, İzmir’e bin 559 kilometre mesafede bulunan Artvin’in çevre illerden olan Trabzon’a 233, Erzurum’a 226 kilometre uzaklığı mevcuttur.


Denizyolu

Karadeniz sahilinde bulunan Artvin’in Hopa ilçesinde liman bulunmaktadır ve buradan yük taşımacılığı gerçekleştirilmektedir. Şehir merkezine 70 kilometre uzaklıkta bulunan limana minibüsler aracılığıyla bir saatlik yolculukla ulaşmak mümkündür.


Havayolu

Artvin’e en yakın havalimanı Gürcistan’ın Batum kentinde yer almaktadır. Artvin şehir merkezinden 100 kilometre uzaklıkta olan havalimanı aracılığıyla kente ulaşmak mümkündür. İstanbul Atatürk ve Sabiha Gökçen havaalanlarına gerçekleştirilen uçuşlara nüfus cüzdanı ile katılabilirsiniz. Şehrin diğer havalimanlarından uzaklığı ise şöyledir: Erzurum; 226 km., Kars; 215 km. Trabzon; 233 km. Ayrıca Rize Artvin Havalimanı inşaatı da devam etmektedir.

Artvin Gezi Rehberi
Artvin Gezi Rehberi

Artvin, doğa sporları için biçilmiş kaftan…

Rafting

Artvin, Çoruh Irmağı üzerinde, dünyaca ünlü Zambezi ve Biobio ırmaklarından sonra en iyi akarsu sporları parkurlarına sahiptir. Su sporları açısından oldukça cazip bir il olan Artvin’de, Kaçkar Dağları’ndan doğan ve Çoruh’un kollarından biri durumundaki Barhal Çayı da oldukça uygun parkurlara ev sahipliği yapmaktadır. Buralarda yaz aylarında rafting, katamara ve kano sporları oldukça yaygındır.


Trekking ve Dağ Yürüyüşleri

Bölgenin en yüksek dağları olan Kaçkarlar’da tırmanış için yurdun en uygun parkurları mevcuttur. Dağcılar çoğunlukla Yusufeli ilçesinin Yaylalar köyünden Rize’nin Çamlıhemşin Ayder yaylasına yürürler. Öte yandan bölgedeki diğer bir önemli dağ olan Altıparmak’ta da harika trekking parkurları vardır.


Kamp-Karavan

Artvin’in kıyı şeridinde yer alan plajlarda, orman içlerinde ve milli parklarda uygun karavan kamp alanları mevcuttur. Bu yerlerin başında Kafkasör orman içi dinlenme alanı, Kemalpaşa Plajı, Borçka Karagöl, Şavşat Karagöl, Sahara, Hatila Vadisi, Yusufeli’de bulunan Kaçkar turizm merkezi ile Çevreli köyü rafting kamp merkezi gelmektedir. Bunların yanı sıra yine Yusufeli ilçesine bağlı Çevreli köyünde rafting için kamp alanı mevcuttur.


Olta Balıkçılığı

Artvin genelinde bulunan akarsu ve göller, olta balıkçılığı için muhteşem ortamlar sunmaktadır. Bu yerlerin başlıcaları Barhal Çayı, Hatila Deresi, Arhavi Ortacalar Deresi ile Borçka Camili-Maçahel Deresi’dir. Ayrıca yüksek bölgelerde bulunan ve yörede Karagöl diye isimlendirilen göllerde de olta balıkçılığı yaygındır.


Kuş Gözlem Alanı

Doğasıyla ve sahip olduğu faunasıyla çok sayıda endemik türe sahip olan Artvin, kuş gözlemcileri için oldukça uygundur. İldeki pek çok yerde kuş gözlemi yapılabilmektedir. Kuş gözlemcilerinin Doğu Karadeniz Dağları’nı mutlaka ziyaret etmesini öneririz.

Artvin Kültür Tarih
Artvin Kültür Tarih

Hurriler’den Cumhuriyet dönemine Artvin’in tarihçesi…

Kuruluş tarihi tam olarak saptanamayan Artvin’de, Milattan Önce 2 binli yıllara dair yaşam kanıtları bulunmuştur. O yıllarda bölgede Hurriler’in küçük beylikler kurduğu saptanmıştır. İki yüzyıl boyunca Mitanniler’in kontrolünde olan bölge, daha sonra Hitit İmparatorluğu’nun kontrolüne girmiştir. Milattan Önce 8’inci yüzyıl sonlarında ise Kimmerler, Kafkaslar’dan gelip burası üzerinden Anadolu topraklarına girmiştir. Ardından Milattan Önce 7’nci yüzyılda İskitler, Kafkaslar bölgesinden Anadolu’ya göç etmiş ve bir bölümü Artvin’e yerleşmiştir. Orta Çağ’da, Bizans kontrolündeki Bagratlı Krallığı’nın idaresinde olan bölge, ardından ise Selçuklu, Saltuk, Moğol, Timur, Karakoyunlu, Akkoyunlu ile Safevi kontrolünde bulunmuştur. Artvin ve çevresi daha sonra Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine girmiştir.


Artvin, Ardanuç, Borçka, Şavşat ve Hopa’ya bağlı olan Kemalpaşa bucağı, 1877-1878 Savaşı’nın ardından, 3 Mart 1878 tarihinde yapılan Ayastefanos Antlaşması ile savaş tazminatı olarak Ruslara bırakılmıştır. Daha sonra 3 Mart 1918 tarihinde Brest-Litovsk Antlaşması gereği Ruslar Artvin topraklarını terketmiştir. Mondros Ateşkes Müzakeresi’ye İngilizlerin kontrolüne giren kent, daha sonra 7 Mart 1921’e dek Gürcistan sınırları içinde kalmıştır. 43 yıl devam eden bu sürecin sonunda TBMM’nin girişimleriyle 23 Şubat 1921’de Türkiye Cumhuriyeti topraklarına katılan Artvin, 16 Mart 1921 tarihinde yapılan Moskova Antlaşması ile durumunu kesinleştirmiştir. Artvin, 24 Nisan 1924 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur.


Muhteşem doğası ve tarihi yapılarıyla Artvin’in gezilecek yerleri…

Artvin (Livane) Kalesi

Tarihi oldukça eski zamanlara uzanan Arvin ve çevresine, Orta Asya’dan gelen Hurriler ve Sakalar yerleşmiştir. Artvin, daha sonra farklı dönemlerde sürekli olarak çeşitli kavimler tarafından istila edilmiştir. Ardından Osmanlı kontrolüne giren Artvin’de Köprübaşı bölgesinde yer alan Artvin Kalesi’nin 10’uncu yüzyılda yapıldığı sanılıyor. Osmanlı döneminde, 16’ncı yüzyılda yeniden onarım gören kalenin içinde sarnıç ile şapel mevcuttur.


Dolishane (Hamamlı) Kilisesi

Artvin merkez ilçenin Hamamlı köyünde bulunan Dolishane Kilisesi’ne ulaşmak için Şavşat yolunun 20’nci kilometresinde üç kilometrelik bir yola sapmak gerekiyor. 10’uncu yüzyıl ortalarında Bagratlı Kralı Sumbath’ın yaptırdığı kilise, 17’nci yüzyıl sonlarında camiye dönüştürülmüş ve bir süre bu şekilde kullanılmıştır.


Çoruh Vadisi

Artvin ilinde bulunan nehirler ve çaylar, geçtikleri bölgelerde derin vadiler meydana getirmişlerdir. İlde yer alan vadilerin başlıcası olan Çoruh Vadisi, çoğu bölgesinde dar ve derin boğazlar şeklinde devam eder. Vadinin il sınırları içindeki uzunluğu 150 kilometreye yakındır. Artvin’in Yusufeli ilçe toprakları içinde başlayan başlayan Çoruh Vadisi, merkez ilçe sınırları içinden ve Borçka ilçe sınırları içinden geçip Gürcistan’a yakın olan Muratlı yakınında sona erer.


Karçal Dağları

Artvin’in sınırları içinde bulunan Karçal Dağları, Borçka ve Şavşat ilçeleri arasında sınır oluşturur. Gürcistan sınırına kadar uzanan dağların en yüksek noktası 3 bin 428 metre kadardır. Kuşların göç yolları üzerinde yer alan Karçal Dağları, endemik bitki çeşitliliği, harika trekking parkurları ile Artvin’in görülmesi gereken yerlerinden biridir.


Artvin Kültürevi

Artvin şehir merkezine üç kilometre uzaklıkta bulunan Artvin Kültürevi, ilin geçmişten bugüne kültürünün izlerini taşıyan özelliklere sahiptir. Evin ikinci katının ortasında bulunan ocak üzerindeki kitabeye göre yapı, 1801’de yapılmıştır. Alaturka kiremitle kaplı binanın ikinci katındaki odalarda ve balkonda tavan süslemeleri, balkonunda ise ağaç oymaları vardır. Kamulaştırıldıktan sonra 2004’te restore edilen yapı, 2008’de çevre düzenlemesinin bitirilmesinin ardından etnografik eserlerin sergilendiği ve yöresel yemeklerin sunulduğu bir mekana dönüştürülmüştür.


Hatila Vadisi Milli Parkı

Çoruh Nehri’nin büyük kollarından olan Hatila Vadisi, ziyaret edilmesi gereken doğal güzellikler arasında yer alıyor. Şelalelerin de yer aldığı vadide yamaçların eğimi bazı bölgelerde yüzde 100’e yaklaşır. Bünyesinde pek çok bitki türünü barındıran vadi, aynı zamanda zengin bir faunaya da sahiptir.


Berta Köprüsü

Osmanlı döneminde yapılan Berta Köprüsü, eski Ardanuç-Şavşat yol ayrımında yer almaktadır. Uzunluğu 64 metre olan köprü, üç göze sahiptir ve yolu düz köprüler sınıfına girmektedir. Berta Köprüsü, bugüne kadar ayakta kalmayı başarmış bir eser olarak görülmeye değer bir yapıdır.


Porta (Pırnallı) Manastırı

Merkez ilçenin Pırnallı köyünde bulunan Porta Manastırı, Prens Khaouli tarafından 896-918 arasında inşa ettirilmiştir. Manastırın 918-941 yılları arasında, Kral Gürgen döneminde son şeklini aldığı tahmin edilmektedir. Çan kulesi, şapel ve çeşmeden meydana gelen manastırın yerleşim planı, Tao Klarjheti bölgesinin önemli din ve kültür merkezi olduğunu göstermektedir.


Opiza (Bağcılar) Manastırı

Merkez ilçenin Bağcılar köyünde yer alan Opiza Manastırı’nın yapılışı, yapılan araştırmalara göre 500 yılından önceye dayanır. Manastırdaki yapıların ilk olarak, Ardanuç Kalesi’ni İberya Krallığı’nın merkezi yapan Kral Vahtang Gorgaslan tarafından inşa ettirildiği ortaya çıkmıştır. Yapının 7’nci yüzyılda tahrip edildiği, ancat 786-830 yılları arasında yeniden onarıldığı saptanmıştır. Artvin’de ayrıca ziyaret edilebilecek çok sayıda kilise ve manastır bulunmaktadır. Bunların başlıcaları; Altıparmak Manastır Kilisesi Camii, Yeni Rabat Kilisesi, İşhan Kilisesi, İbriga Şapeli, Dörtkilise Manastırı, Tibeti Kilisesi ve Köprülü Kilise’dir.


Şavşat (Satlel) Kalesi

Artvin’in Şavşat ilçesinin Söğütlü Mahallesi’nde yer alan Şavşat Kalesi, Bagratlı Krallığı döneminde yapılan, daha sonra Osmanlılar tarafından da kullanılan bir yapıdır. Kalenin sur duvarlarının önemli bir bölümü bugün halen varlığını sürdürmektedir.


Ardanuç (Gevhernik) Kalesi

Bölgedeki en eski kalelerden olan Ardanuç Kalesi, ilçenin Adakale Mahallesi’nde yer alır. Yapımına Milattan Önce başlandığı belirtilen kale; Bagratlı Krallığı, Çıldır Atabekleri ve daha sonra da Osmanlı zamanında yönetim yeri olarak değerlendirilmiştir.


İskenderpaşa Camii ve Türbeleri

Artvin’in Ardanuç ilçesinin Adakale bölgesinde yer alan yapının ilk olarak Osmanlı zamanında inşa edildiği, 1553’te onarılarak yeniden ibadete açıldığı tespit edilmiştir. Caminin yanında Osmanlı döneminden Hatice Hanım, Ali Paşa ve Süleyman Paşa’nın türbeleri vardır. Bölgedeki ilk cami olup, bugüne kadar sağlam kalabilmiştir. Artvin’de ziyaret edilebilecek diğer camiler ise Arhavi ilçesindeki Ortacalar Merkez Camii, Borçka ilçesindeki Muratlı Camii, Murgul’daki Esenköy Camii, Şavşat’taki Kocabey Camii ve Yusufeli ilçesindeki Demirkent Camii’dir.


Artvin mutfağından nefis tatlar…

Motrella

Çok az su ile yağsız pişirilen ipsiz taze fasulyenin içerisine soğan, öğütülmüş ceviz ya da fındık konulur. Ardından karıştırılırak servise hazır hale gelir. İçine mısır ekmeği doğranıp sıcak veya taze yendiğinde tadı nefistir.


Lapurçen

İlkbaharda toplanan taze asma yaprağı güneşte kurutulduktan sonra içerisine salça konulmadan, zeytinyağı ve etle birlikte doğranmış soğan eklenir. Ocakta pişinceye kadar tutulur ve servis edilir.


Yatık Döner

Az yağlı koyun ya da dana eti dilimlendikten sonra şişe takılır ve köz üzerinde yatık bir biçimde yavaşça pişmeye bırakılır. Pişen bölümleri çağ denilen küçük şişlere geçirilir ve servis edilir. Et parçaları arasına soğan, domates ya da taze biber de konulabilir.


Hinkal

Mayalanmış olan hamur, mantı şeklinde puf böreği biçiminde açılır. Daha sonra içerisine az yağlı kavurma eklenir ve mantı gibi pişmeye bırakılır. Mantıdan temel farkı, yoğurtsuz ve üzerine yağ dökülmeden yenmesidir.


Nişoş Çorbası

Naneye benzeyen ve Artvin dağlarında bolca yetişen nişoş bitkisinden yapılan tereyağlı bir yoğurt çorbası olan bu yemek, daha çok Artvin’in iç bölgelerinde yaygın olarak tercih edilir. Ayrıca Artvin’de yaygın olan diğer çorbalar ise süt çorbası, mantılı süt çorbası, siyah mercimek çorbası, ısırgan otu çorbası ve şalgam çorbasıdır.


Yusufeli Cağ Kebabı

Bu kebabı, dana ya da oğlak etinden hangisini isterseniz onunla yapabilirsiniz. Sinirleri alınan et önce terbiye edilmiş soğan, baharatlar ve dilimlenmiş olan domates ile karıştırılır. Tuzlanmasının ardından şişe dizilerek yatay biçimde ateşe konur. Ardından cağlara kesilip servis edilir.


Kuymak

Eriyen ve uzayan çiçil peynir, isteğe bağlı olarak beyaz un ya da mısır unu, az miktarda su ve tereyağıyla beğendi kıvamına ulaşana kadar tavada karıştırılır ve pişmeye bırakılır. Kuymak yağını bıraktığında piştiğini gösterir. Her öğün yenebilen bu lezzet, pratik olduğu için oldukça yaygındır.


Kavrulmuş Zeytin

Artvin’in Çoruh Vadisi bölgesinde zeytinlerin kaliteli olanları seçilerek yapılır. Zeytinler düşük ısıda fırında kısa bir süre kavrulduktan sonra lezzetine kavuşur. Farklı bir tada sahip olan kavrulmuş zeytinin kısa bir süre içinde tüketilmesi gerekir. Bölgede en çok beğenilen lezzetler arasında gelir.


Laz Böreği

Bu karışımda; köy yumurtası, tereyağı, süt ve şeker kullanılır. Elde edilen karışım birkaç kat yufka içine konularak fırında pişmeye bırakılır. Pişmek üzereyken karabiber taneleri üzerine serpilir. Sıcak ya da soğuk olarak servis edilebilir.


Silor Tatlısı

Yörede oldukça beğenilen bu tatlı yapılırken, önce ince boru biçiminde sarılmış olan yufka birkaç santim genişlikte kesilip kurutulur ve yıl boyunca saklanır. Daha sonra üzerine kaynar su ve tereyağı gezdirilir ve içerisine şeker eklenerek fırında pişmeye bırakılır.


Artvin, güreş ve yayla festivalleriyle ünlü…

Artvin’de yaz aylarında yapılan festivaller büyük ilgi görür. İlin farklı ilçelerinden ve çevre illerden de yoğun katılım olan festivallerin önde geleni Kafkasör Kültür ve Sanat Festivali’dir. Temmuz ayının birinci haftasında yapılan festivalde boğa güreşleri oldukça ilgi çeker. Ancak burada yapılan güreşlerde boğalara zarar verilmemesine özen gösterilir ve çeşitli kurallara uyulması istenir.


İl genelinde yapılan diğer festivaller ise şöyle:

Kafkas Arı ve Bal Festivali (Borçka – Ağustosun 2. Haftası)


Arhavi Kültür ve Sanat Festivali (Arhavi – Ağustosun 3. Haftası)


Karüstü Karakucak Güreşleri (Şavşat – Şubatın 4.Haftası)


Boğa Güreşleri (Yusufeli – Mayısın 1. Haftası)


Boğa Güreşleri Festivali (Murgul – Mayısın 1. Haftası)


Pınarlı Köyü Karakucak Güreşleri (Şavşat – Mayısın 4. Haftası)


Çoruh Kültür ve Sanat Festivali (Borçka – Haziranın 2. Haftası)


Aydın Köyü Yayla Şenlikleri ve Karakucak Güreşleri (Ardanuç – Temmuzun 1. Haftası)


Yayla Göçü Festivali (Bölükbaşı – Temmuzun 1. Haftası)


Bulanık Köyü Soçluk Şenlikleri ve Karakucak Güreş Festivali (Ardanuç – Temmuzun 2. Haftası)


Hopa Kültür ve Sanat Festivali (Hopa – Temmuzun 2. Haftası)


Halkevleri Kemalpaşa Halk Festivali (Kemalpaşa – Temmuzun 2. Haftası)


Efkari Aşıklar Şenliği ve Karakucak Güreş Festivali (Ardanuç – Temmuzun 3. Haftası)


Dalahet-Kitat Boğa ve Karakucak Güreşleri (Ardanuç – Temmuzun 4. Haftası)


Sahara Pancarcı Şenliği (Şavşat – Temmuzun 4. Haftası)


Çamlıbel Yaylası Şenliği (Çamlıbel – Temmuzun 4. Haftası)


Sateve Gevrek Festivali (Şavşat – Ağustosun 1. Haftası)


Salikvan Yayla Şenlikleri (Arhavi – 25 Ağustos)

Artvin Gece Hayatı
Artvin Gece Hayatı

Artvin’de gece hayatının canlı olduğu mekanlar…

Gürcistan’a yakın olduğu için daha çok Hopa ilçesinde eğlence mekanları bulunur. Buradaki kafe ve bar gibi yerlerde eğlence hayatı oldukça canlıdır. Ayrıca ilçede az sayıda meyhane de mevcuttur. Bu mekanların başlıcaları Serender Restoran ve Şevket Baba’dır. Ayrıca Artvin şehir merkezinde az sayıda da olsa bar, restoran ve pub vardır. Bunların başlıcaları ise Limit Pub, Teras Resto Bar ve Xlarge Cafe Bar’dır. Öte yandan Hopa’ya 36 kilometre mesafede bulunan Gürcistan’ın Batum şehri de eğlence için tercih edilmektedir. Ülkeye yalnızca kimlikle girilebildiği için gece hayatını canlı yaşamak isteyenler için Batum da iyi bir seçenek oluşturmaktadır.